เช้านี้วิถีไทย – “ชิมข้าวแช่ แลวิถีมอญ” ประเพณีสงกรานต์ไทย-รามัญ บางกระดี่

1667

เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา (16 เม.ย.61) ที่ชุมชนชาวไทยรามัญบางกระดี่ เขตบางขุนเทียน จัดงานสืบสานประเพณีสงกรานต์ไทยรามัญ ซึ่งคุณวาเนสสา สมัคศรุติ ได้ไปร่วมสัมผัสวัฒนธรรมการแสดงของชาวมอญที่หลากหลาย และไปชิมข้าวแช่ อาหารมอญดั้งเดิมที่นิยมรับประทานในช่วงนี้ ปิดท้ายด้วยพิธีสรงน้ำพระผ่านรางน้ำซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่หาชมได้ยาก

บทเพลงสีนวลถูกบรรเลงขึ้นด้วยเครื่องดนตรีมอญดั้งเดิม ใช้เป็นบทเพลงไหว้ครูคล้ายกับการโหมโรง เพื่อเตรียมเข้าสู่การแสดงทะแยมอญ โดยคณะหงส์ฟ้ารามัญ วงดนตรีมอญที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศ

นอกจากการแสดงทะแยมอญที่สร้างสีสันในงานแล้ว ยังมีการละเล่นสะบ้าบ่อนโดยเด็กๆในชุมชน เป็นการทอยลูกสะบ้าให้ถูกเป้าของอีกฝ่ายนิยมเล่นกันในช่วงสงกรานต์ค่ะ และที่ขาดไม่ได้ในงานนี้ก็คือ “ข้าวแช่” อาหารพื้นบ้านของชาวมอญมาแต่โบราณ มีขั้นตอนการทำที่พิถีพิถัน เมื่อทำเสร็จแล้วต้องนำไปบูชาเทวดา ถวายพระ และผู้เฒ่าผู้แก่ ก่อนที่จะนำมาแบ่งกันรับประทานค่ะ

ส่วนน้ำที่นำมารับประทานร่วมกับข้าวแช่ ต้องเป็นน้ำต้มสุกนำมาเทใส่ในหม้อดินเผาอบควันเทียนและดอกไม้หอมทิ้งไว้หนึ่งคืน ไม่เพียงแต่เป็นสิริมงคลตามความเชื่อเท่านั้น ยังเป็นเมนูคลายร้อนได้อย่างดีอีกด้วย สำหรับใครที่ชอบของหวานก็ยังมีการทำขนมกาละแมที่นิยมทำในช่วงนี้ ซึ่งต้องใช้กำลังคนมาร่วมด้วยช่วยกันกวนในกระทะใบบัวขนาดใหญ่ต่อเนื่องไม่ต่ำกว่า 6-7 ชั่วโมงค่ะ

ความร่วมมือร่วมใจของชาวไทยรามัญชุมชนบางกระดี่ที่เห็นได้ชัดอีกอย่างคือ การห่มผ้าสไบมอญ หรือที่เรียกว่าหญาดฮะเหริ่มโต๊ะ สีสันสดใสปักลวดลายดอกไม้ด้วยมือทั้งหมด เป็นเอกลักษณ์ของมอญลุ่มน้ำเค็มแห่งนี้ ปิดท้ายด้วยพิธีสรงน้ำพระ โดยจัดเตรียมสถานที่ค่อนข้างมิดชิดให้พระสงฆ์อยู่ด้านใน และทุกคนจะมารวมตัวกันบริเวณลานวัด เพื่อให้ฝ่ายผู้หญิงได้สรงน้ำพระผ่านรางน้ำค่ะ

ควันหลงสงกรานต์ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ค่ะ คุณผู้ชมสามารถไปสัมผัสวัฒนธรรมชุมชนมอญอีกแห่งกับประเพณีสงกรานต์พระประแดง 20-22 เมษายนนี้นะคะ ส่วนใครที่อยากมาเรียนรู้วัฒนธรรมของชุมชนมอญที่นี่เพิ่มเติม ก็มาเที่ยวที่ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมมอญบางกระดี่ได้ตลอดไม่ต้องรอเทศกาลค่ะ

วาเนสสา สมัคศรุติ

รายงาน