เช้านี้วิถีไทย – ชมวิถีอีสาน สืบสานตำนานว่าว จ.บุรีรัมย์

482

ในช่วงเดือนธันวาคม – มกราคมของทุกปี ถือว่าเป็นฤดูเก็บเกี่ยวของชาวนาในภาคอีสาน ประกอบกับสภาพอากาศมีลมพัดแรง จึงทำให้ชาวอีสานนิยมประดิษฐ์ว่าวเล่นกันตามท้องถิ่น จนกลายเป็นประเพณีการละเล่นที่สำคัญ ที่ยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน นำไปสู่การจัดงานแข่งขัน “เทศกาลว่าวแห่งอีสาน และว่าวนานาชาติ” ที่อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งจัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 31 แล้ว

ผู้สูงอายุ และบรรดาลูกหลาน ช่วยกันคนละไม้ละมือ ประดิษฐ์ว่าวขนาดใหญ่ หลังฤดูเก็บเกี่ยวผ่านพ้นไป เป็นภาพที่แทบจะหาชมได้ยากในยุคที่เครื่องจักรกลการเกษตรเข้ามามีบทบาท เปลี่ยนวิถีการดำรงชีวิตของชาวนาจากดั้งเดิม  คุณลุงณรงค์ ครูว่าววัย 72 ปี และครอบครัว เป็นหนึ่งในกลุ่มคนที่ยังคงรักษาประเพณีการละเล่นว่าวอีสานเอาไว้

ว่าวที่นิยมเล่นในภาคอีสาน คือว่าวสองห้อง หรือว่าวแม่ลูก เรียกตามรูปร่างของว่าวที่มีห้องบนขนาดใหญ่เป็นตัวแม่ และห้องเล็กด้านล่างจะเป็นตัวลูก หรือบางพื้นที่อาจเรียกว่าว่าวแอก หรือว่าวธนู เพราะมีตัวแอก ซึ่งทำจากไม้หวาย ลักษณะคล้ายธนู ติดไว้ที่หัวว่าว

ว่าวแอกยังรู้จักกันในภาษากลาง ว่าว่าวดุ๊ยดุ่ย ซึ่งเรียกตามเสียงของตัวมันเอง ที่เวลาลอยติดลมบนจะมีเสียงดังดุ๊ยดุ่ยแบบนี้ค่ะ นอกจากกุศโลบาย จากเสียงแอกของว่าวที่สื่อถึงการมีคนอยู่เฝ้านา ป้องกันผู้บุกรุกแล้ว การเล่นว่าวยังเชื่อมโยงกับเรื่องความเชื่อของชาวอีสาน ในการเสี่ยงทายความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหารแต่ละปี

ว่าวแอกที่เห็นในปัจจุบัน มีอยู่ 3 ประเภทหลักๆ คือว่าวแอกโบราณ ความยาวของปีก 2.50 – 3 เมตร โครงสร้างทำจากไม้ไผ่ ตัวว่าวทำจากกระดาษ และหางกับใบของแอกต้องทำจากใบตาลหรือใบลานเท่านั้น ว่าวแอกพัฒนา มีขนาดเท่ากับแอกโบราณ แต่โครงว่าว ตัวว่าว และหางว่าว ทำจากวัสดุใดก็ได้

ส่วนว่าวแอกยักษ์ จะต้องมีความยาวของปีกตั้งแต่ 5 เมตรขึ้นไป ทำจากวัสดุใดก็ได้เช่นกัน ส่วนลวดลาย ก็วิจิตรงดงาม และสร้างสรรค์มากขึ้นด้วยฝีมือเยาวชนรุ่นใหม่ โดยว่าวที่ลุงณรงค์และครอบครัว ช่วยกันทำนั้น

ส่วนหนึ่งก็จะนำไปจัดแสดงและร่วมแข่งขันกับว่าวจากทั่วสารทิศ ในงานมหกรรมว่าวอีสานประจำปี ของจังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งทุกครั้งจะต้องมีการฝึกซักซ้อม เพื่อแก้ไขจุดบกพร่องของว่าว ก่อนลงสนามจริง

และในช่วงเช้านี้แล้ว ที่ลานกีฬา ข้างมหาวิทยาลัยรามคำแหงบุรีรัมย์ จะถูกเนรมิตเป็นสนามแข่งว่าวระดับประเทศ สำหรับผู้ที่สนใจ สามารถมาลุ้นมาเชียร์การแข่งขันอันมีสีสัน พร้อมสัมผัสกับวิถีของชาวอีสานผ่านหมู่บ้านว่าว และสนุกกับกิจกรรมต่างๆ อีกมายมาย ที่งานเทศกาลว่าวแห่งอีสานและว่าวนานาชาติ ตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันพรุ่งนี้เท่านั้น

จุฑามาศ มังกรชัย

รายงาน