วิจิตรงดงามงานเครื่องสด ประดับพระจิตกาธาน

787

งานเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่างานศิลปกรรมอื่นๆ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งต้องใช้ช่างฝีมือราชสำนักในการจัดทำเครื่องสด เพื่อให้มีลวดลายงดงาม รูปแบบถูกต้องตามโบราณราชประเพณี

ปาริชาต ดอกไม้ในตำนานบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ส่งกลิ่นหอมได้ไกลถึง 5000 โยชน์ หากใครได้สูดดมจะสามารถระลึกถึงอดีตชาติได้ เปรียบเสมือนพสกนิกรชาวไทยที่ขอระลึกถึงพระองค์ผู้สถิตในดวงใจตลอดกาล ถูกนำมาใช้เป็นดอกไม้ส่งเสด็จ ประดับบนพระจิตกาธานในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

งานกรองดอกไม้ เป็นงานที่ต้องใช้ความพิถีพิถันอย่างที่สุด ในการประดิษฐ์ดอกปาริชาตเป็นดอกไม้เฟื่อง และดอกไม้ไหว จำนวน 70 ดอก สื่อถึง 70 ปีแห่งการครองราชย์ โดยใช้กลีบดอกสีเหลืองซึ่งเป็นสีประจำวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ และสีชมพูอมแดงเป็นสีกำลังวัน ประสานกับการกรองกลีบดอกบานไม่รู้โรย ส่วนเกสรใช้เมล็ดธัญพืชพันธุ์พระราชทานคัดจากแหล่งที่ดีที่สุด และเกสรชั้นในสุ ประดับแก้วนพรัตน์ 9 ดวง ซึ่งวัสดุเกือบทั้งหมดได้รับจากประชาชนที่นำมาถวาย

ส่วนต่างๆ ของพระจิตกาธานจะถูกประดับด้วยงานแทงหยวก ผสานลวดลายดั้งเดิมที่ใช้ในสมัยรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 8 ไว้ด้วยกัน ทั้งลายหยวกชั้นเรือนยอดฉัตร 9 ชั้น ลายกระจังเจิม กระจังเฟื่อง ในชั้นรัดเกล้า ลายกลีบบัวจงกล 5 ชั้น ในชั้นรัดเอว ส่วนชั้นเรือนได้ฟืน ออกแบบพิเศษเป็นเลข 9 ไทยในลายเถาไขว้ เพื่อสื่อถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 และยังเป็นครั้งแรก ที่ช่างแทงหยวกจาก 4 ภูมิภาค จะได้เข้าถวายงานร่วมกัน

นอกจากนี้ยังมีงานแกะสลักของอ่อนหรือหยวกถม ใช้เทคนิคกดพิมพ์ลายด้วยแม่พิมพ์ทองเหลือง บนเปลือกมะละกอดิบ ออกเป็นลวดลายเฉพาะ คือ ลายดอกจอก ลายดอกประจำยาม และลายใบเทศ นำไปประดับหน้าหยวก และด้วยโครงสร้างพระจิตกาธานทรงบุษบกเรือนยอด 9 ชั้น สูงกว่า 13 เมตร นับเป็นพระจิตกาธานที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา จึงได้มีเทวดาประดับชั้นเรือนไฟ เพื่อลดช่องว่างระหว่างเสา จำนวน 8 องค์ ในท่านั่งคุกเข่า พระหัตถ์ทรงถือพระขรรค์ ประหนึ่งเฝ้าพิทักษ์และส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย

อีกส่วนสำคัญที่ขาดไม่ได้ก็คือน้ำปรุงจากดอกไม้นานาพรรณ ซึ่งได้จัดเตรียมเพื่อทำการอบร่ำเครื่องสดทั้งหมด ให้มีกลิ่นน้ำสุคนธ์หอมหวนดังจินตนาการ

แม้จะเป็นเพียงส่วนเล็กๆ แต่ทุกคนก็ภูมิใจ ที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในงานพระราชพิธีครั้งนี้ ซึ่งดอกเข็มทั้งหมดจะถูกนำไปติดม่านตาข่ายดอกไม้สดประดับพระจิตกาธาน

งานดอกไม้ประดิษฐ์ เครื่องสดประดับพระจิตกาธาน คืบหน้าไปกว่าร้อยละ 30 โดยจะมีพิธีบวงสรวงสังเวยสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และรวมช่างฝีมือจากทั่วประเทศ ดำเนินงานครบทุกส่วน ตั้งวันที่ 19 ตุลาคม เพื่อให้แล้วเสร็จทันขึ้นประกอบโครงสร้างพระจิตกาธานในวันที่ 25 ตุลาคมนี้

จุฑามาศ มังกรชัย 

รายงาน